Tekstgrootte
kleiner groter

Radon en thoron

U vindt hier informatie over de gezondheidsrisico's van radon en thoron. 

Wat zijn de risico’s van radon en thoron?

Radon en thoron zijn radioactieve gassen die niet te zien of te ruiken zijn. Ze geven straling af. Als dit in de luchtwegen gebeurt, kan de straling tot longkanker leiden. Het is onzeker hoeveel gevallen van kanker hiervan het gevolg zijn. Deskundigen van de Gezondheidsraad hebben geschat dat radon in ons land jaarlijks 800 gevallen van longkanker kan veroorzaken.

Dit risico is veel groter dan het gezondheidsrisico dat in Nederland toelaatbaar wordt gevonden voor andere milieufactoren. Radon is een probleem, ook al is de hoeveelheid radon in Nederland kleiner dan in veel andere landen.

Het is niet mogelijk om longkanker door radon te onderscheiden van longkanker door een andere oorzaak. Veruit de meeste gevallen van longkanker zijn het gevolg van roken. Ongeveer 10% van de gevallen is toe te schrijven aan radon.

De risico’s van radon en roken versterken elkaar. Van alle slachtoffers van radon is vermoedelijk ongeveer 90% roker. Tabaksrook bevat veel fijnstof. Fijnstof van andere bronnen kan ook de werking van radon en thoron versterken. Fijnstof ontstaat tijdens verbranding, dus in alle vlammen, in smeulende materialen zoals wierook, en ook in verbrandingsmotoren in auto’s, enz. Alle bronnen van open vuur in woningen vergroten het risico van radon.

Wat zijn de bronnen van radon en thoron?

Radon is afkomstig van natuurlijke stoffen in de bodem. Klei geeft meer radon af dan zand of veengrond. Het gas kan in huizen komen via de kruipruimte, vooral door openingen in de vloer. In woningen met een houten vloer boven de kruipruimte kan een aanzienlijk deel van het radon in de woonruimte afkomstig zijn uit de bodem. In woningen met een betonnen vloer is driekwart van het radon afkomstig van bouwmaterialen, vooral beton. In gemetselde woningen kunnen bakstenen nog steeds een aanzienlijke bijdrage leveren.

Ook cement en (fosfo)gips verspreiden radon. In het algemeen geldt: hoe zwaarder een huis gebouwd is, des te meer radon zit er in de binnenlucht. Het minste radon is aangetroffen in woningen met een houtskelet.

Thoron ontstaat ook in dergelijke bouwmaterialen, maar slechts een klein deel komt eruit. Het gas kan waarschijnlijk alleen in de binnenlucht komen vanuit oppervlakkige lagen van afwerkingsmaterialen, zoals stucwerk met fosfogips. Fosfogips is gemaakt van een bijproduct in de kunstmestindustrie.

Radon ontstaat niet in alle soorten beton, cement en steen in even grote hoeveelheden. Onder andere marmer , graniet en sommige soorten kiezelbeton kunnen veel radon afgeven. Ook als er veel radon ontstaat, hoeft het niet in de binnenlucht te komen. Het gas komt vooral vrij aan de kant waar het materiaal veel poriën en barstjes bevat, Deze openingen kunnen zo klein zijn dat ze niet zichtbaar zijn. Hoe meer kleine openingen in beton, cement en steen, des te gemakkelijker er radon vanuit het materiaal in de lucht kan komen.

Kan ik radon in mijn woning meten?

De hoeveelheid radon kan nogal verschillen van uur tot uur, van dag tot dag en per seizoen. Een kortdurende meting geeft daarom weinig informatie. Voor een goed beeld van de hoeveelheid radon moet een meting liefst een jaar duren.

Een radonmeter kunt u kopen en na afloop laten uitlezen door bijvoorbeeld het NRG (Nuclear Research and consultancy Group). Zie ook de website van het NRG.

Hoe kan ik de hoeveelheid radon en thoron verminderen?

In de binnenlucht zijn de hoeveelheden radon en thoron te verminderen door de bron af te dichten of door de binnenlucht te verdunnen met buitenlucht.

Afdichten

De bodem levert maar een kleine bijdrage aan de hoeveelheid radon in de binnenlucht. Maar het kan wel nuttig zijn die bijdrage nog kleiner te maken. Een folie op de bodem van de kruipruimte heeft alleen zin als die folie de bodem luchtdicht zou afsluiten. Dit is vrijwel onmogelijk. Het afdichten van een betonvloer boven de kruipruimte is wel mogelijk. Het afsluiten van zichtbare en onzichtbaar kleine openingen in betonnen vloeren en wanden is in theorie mogelijk door het aanbrengen van luchtdichte verf. Een warmte-isolerende folie of schuimlaag onder een vloer van beton of hout kan ook veel radon tegenhouden als de kruipruimte eronder een goede ventilatie heeft. 

Ventilatie

De buitenlucht bevat vrijwel geen thoron en minder radon dan de binnenlucht. Hoe meer luchtverversing, hoe minder radon in de binnenlucht. Een verdubbeling van de ventilatie gaat samen met een halvering van de hoeveelheid radon. Dit is aangetoond in een onderzoek van het RIVM.

Tips

  • Maak openingen rond leidingen in de vloer van de begane grond geheel dicht; doe dit ook met openstaande kieren en naden. Let vooral op de situatie in de meterkast, bij het kruipluik en onder het aanrecht.
  • Zorg voor een goede ventilatie van de kruip­ruimte. Breng daarboven een warmte-isolerende laag aan onder de vloer.
  • Zorg voor een goede luchttoevoer in de woonkamer en slaapkamers. Dit geldt zeker in een woning met mechanische afzuiging van lucht in keuken, toilet en badkamer. Die afzuiging kan namelijk lucht uit de kruipruimte aanzuigen wanneer in de woning alle kieren, roosters en ramen afgesloten zijn.

Meer informatie over radon en thoron

Wilt u meer informatie over radon en thoron in de provincie en de stad Groningen? Dan kunt u contact met ons opnemen.
Telefoon 050 367 40 00.

Deel deze pagina op

Meer informatie

050 367 49 99