Tekstgrootte
kleiner groter

Dioxines

 

Wat zijn dioxines?

Dioxines komen in zeer kleine hoeveelheden overal voor. Ze worden niet in een fabriek gemaakt, maar ontstaan onder andere bij verbranding van stoffen die chloor bevatten (bijvoorbeeld PVC). Bij het verbranden van afval kunnen veel dioxines ontstaan. Dit geldt voor afvalverbrandingsinstallaties maar ook voor de verbranding van afval in uw tuin. Uiteraard hangt de dioxine-vorming af van het materiaal dat wordt verbrand.

Terug naar boven

Hoe krijg ik dioxines binnen en hoe kan ik dit voorkomen?

Iedereen krijgt dioxines binnen uit voedsel. De dioxines zitten vooral in het vet van zuivel, vlees en vis. Paling kan bijvoorbeeld tamelijk veel dioxines bevatten. Dat geldt ook voor andere vette vissoorten zoals haring, makreel en zalm. Het is mogelijk om de opname van de hoeveelheid dioxines te beperken door weinig room, volle melk, kaas, spek, en ander vetrijk vlees te eten. De hoeveelheid dioxines in water en de lucht is gering. Het inademen van dioxines uit de lucht draagt nauwelijks bij aan de hoeveelheid dioxines die mensen via het voedsel binnenkrijgen.

Baby's kunnen dioxines voornamelijk via de moedermelk opnemen. De dioxines in het moedermelk zijn afkomstig uit het voedsel van de moeder in de voorafgaande tientallen jaren.De WHO gaat meten hoeveel dioxines er anno 2014 zitten in moedermelk in diverse landen.

Terug naar boven

Zitten er dioxines in de eieren van mijn scharrelkippen?

Er zitten te veel dioxines in eieren van sommige kippen die als hobby bij huis worden gehouden. Waarschijnlijk komen de dioxines uit de grond waarop de kippen lopen en eten. Dit kan overal in Nederland voorkomen. De eieren kunnen meer dioxines bevatten dan voor de verkoop is toegestaan. Om deze reden raadt de GGD aan om van eigen kippen niet veel eieren te eten. Als u precies wil weten hoeveel eieren veilig zijn, kunt u laten meten hoeveel dioxines in de eieren van uw kippen zitten. Dat is echter een duur onderzoek. Zonder onderzoek kunt u ervoor zorgen dat uw kippen weinig dioxines binnenkrijgen.

Terug naar boven

Hoe kan ik de eieren van mijn scharrelkippen laten onderzoeken?

Als u wilt weten hoeveel dioxines de eieren van uw scharrelkippen bevatten, kunt u de eieren laten onderzoeken. Dit kunt u het beste laten doen door een gecertificeerd laboratorium. Een onderzoek kost tussen 150 en 500 euro per ei.

Terug naar boven

Kan ik niet beter bodemonderzoek laten doen?

Het meten van dioxines in de grond geeft geen bruikbare informatie. Ten eerste geeft de dioxineconcentratie in ei meer informatie over de directe blootstelling van de mens. Ten tweede hopen dioxines zich op in vet. Daardoor kunnen in eieren van kippen die scharrelen op grond met weinig dioxines toch hoge gehalten aan dioxines zitten.

Terug naar boven

Zitten er dioxines in eieren uit de winkel?

In Nederland zijn normen afgesproken voor dioxinegehaltes waaraan eieren moeten voldoen. Eieren van grote bedrijven worden hier regelmatig op gecontroleerd. De hoeveelheid dioxines is in de regel lager dan de norm. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) houdt hierop toezicht. Eieren die te koop zijn bij een kippenhouder met minder dan 200 kippen, moeten ook aan deze norm voldoen. Echter, deze ‘boerderijeieren’ worden niet gecontroleerd. De hoeveelheid dioxines in eieren is in de loop van de jaren gedaald.

Terug naar boven

Wat zijn de risico’s als ik veel dioxines binnenkrijg?

Dioxines verhogen de kans op sommige soorten kanker. Volgens een officiële internationale beoordeling (IARC) is dat het geval voor drie zeldzame soorten kanker: sarcoom, Hodgkin-lymfoom en non-hodgkin-lymfoom. Hierbij geldt dat het gaat om een zeer kleine toename van deze kans. De kans op kanker door andere oorzaken is veel groter.

Vooral kinderen behoren tot een zogenaamde risicogroep als het gaat om het binnenkrijgen van dioxines. Bij kinderen die voor of na de geboorte heel veel dioxines binnenkregen, zijn later aanwijzingen (geen bewijs) gevonden voor hormoonverstoring en effecten op de manlijke zaad. Het is mogelijk dat er ook effecten kunnen optreden op de ontwikkeling van hersenen, stofwisseling, afweer en longen. Maar het bestaan van dit soort effecten is niet wetenschappelijk aangetoond.

Terug naar boven

Hoe voorkom ik dat mijn kippen dioxines binnenkrijgen?

U kunt er als volgt voor zorgen dat uw kippen zo weinig mogelijk dioxines binnenkrijgen:

  • Voer de kippen niet regelmatig met vismeel of andere producten met vis, en zeker niet met visolie.
  • Voer de kippen op of boven een schone verharde ondergrond.
  • Zorg dat de kippen niet scharrelen op een bodem met as of andere resten van vuur. Ook in houtvuur ontstaan dioxines.
  • Beperk de scharreltijd tenzij de kippen scharrelen op een grasmat of in een bak met schone grond.

 

Terug naar boven

Hoelang duurt het voordat dioxines uit het lichaam zijn verdwenen?

Dioxines blijven lang aanwezig, vooral in het vetweefsel en in de lever. Als iemand helemaal geen dioxines meer zou binnen krijgen, dan is na ongeveer acht jaar de helft van de hoeveelheid dioxines in het lichaam verdwenen. Bij iemand in de groei gaan de gehaltes sneller omlaag.

Terug naar boven

Kan ik veilig groente en fruit eten uit eigen tuin?

Groenten en fruit nemen geen dioxines op uit de bodem of uit de lucht. Zoals altijd, is het wel verstandig groente en fruit te wassen. Dat geldt ook voor producten uit de winkel.

Terug naar boven

Zijn er normen voor dioxines vastgesteld?

Er gelden in Europa wettelijke normen voor het dioxinegehalte in onder andere voedsel en veevoer. Dit zijn handelsnormen die vooral berusten op haalbaarheid, maar op langere termijn zorgen ze ervoor dat mensen minder dioxines binnen krijgen. In de afgelopen 5 jaar was de vermindering 30% volgens berekeningen van het RIVM.

Daarnaast is er een niet-wettelijke norm (advieswaarde) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en JECFA voor de hoeveelheid dioxines die mensen gemiddeld per dag mogen binnen krijgen. Europese instellingen hebben deze advieswaarde overgenomen. Het is een advieswaarde om te toetsen of mensen teveel dioxines binnenkrijgen. De advieswaarde mag gebruikt worden om de gezondheid te beschermen, maar het hoeft niet.
De Amerikaanse overheid heeft in 2013 een strengere waarde vastgesteld op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten. Het ministerie van I+M heeft op Europees niveau gevraagd de advieswaarde opnieuw te beoordelen.

Terug naar boven

Deel deze pagina op

Meer informatie

050 367 49 99